ΕΡΩΤΗΣΗ – Αθήνα, 20 Ιουλίου 2026
Προς την Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης κ. Νίκη Κεραμέως
Θέμα: « Κρίσιμες παραλείψεις του Εσωτερικού Κανονισμού της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας – Άρνηση της Επιθεώρησης Εργασίας να επιλύσει εργατική διαφορά για την ανάκληση της συνδικαλιστική άδεια του Πρόεδρο του Εργατικού Κέντρου Μεγάρων »
Κυρία Υπουργέ,
- Νομικό πλαίσιο επίλυσης εργατικής διαφορές από την Επιθεώρηση Εργασίας
Η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασία (Α.Α.Ε.Ε.) συστήθηκε με τον Ν4808/2021 αρ.102 έως 138.
Οι αρμοδιότητες Α.Α.Ε.Ε. ενταχθήκαν στον Κώδικα Εργατικού Δικαίου (Κ.Ε.Δ.) του ΠΔ62/2025 ως άρθρο 563 και μεταξύ αυτών στην παρ. 2 εντάσσεται ο έλεγχος εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας και η επίλυση εργατικών διαφορών, στις δε περιπτώσεις (η) και (θ) της παράγραφο 3 του ιδίου άρθρου, στο έργο της Α.Α.Ε.Ε. συγκαταλέγεται η αρμοδιότητα για παροχή συμβουλών στους εργοδότες και τους εργαζόμενους και η υποστήριξη τους με την πληροφόρηση για τα πλέον αποτελεσματικά μέτρα τήρησης της εργατικής νομοθεσίας.
Γενικώς για την εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας, στην παρ. 2 του άρθρου 563 του Κ.Ε.Δ. προβλέπεται ρητώς ότι. η ΑΑΕΕ ελέγχει την εφαρμογή των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας, όπως αυτές ερμηνεύονται από τις εγκυκλίους των κατά περίπτωση αρμόδιων οργάνων.
Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Ε.Ε. εκδόθηκε σύμφωνα με το άρθρο 121 του Ν4808/2021 ο Εσωτερικός Κανονισμός της Επιθεώρησης Εργασίας, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Β 5937/21.11.2022. Στον κανονισμό αυτό ρυθμίζονται μόνον θέματα οργάνωσης και στελέχωσης των υπηρεσιών της ΑΑΕΕ και κατά παραβίαση της παρ. 2 του άρθρου 121 του Ν.4808/2021 δεν υπάρχουν ρυθμίσεις για « πρότυπα, διαδικασίες και μεθοδολογίες σχεδιασμού και διεξαγωγής ελέγχων, τη διαδικασία επίλυσης εργατικών διαφορών και σύνταξης των πορισμάτων επιθεώρησης και ελέγχου, τη διαδικασία διαχείρισης καταγγελιών και αναφορών και τις μεθόδους αξιολόγησής τους, καθώς και οι αρχές, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των Επιθεωρητών που σχετίζονται με το ελεγκτικό έργο.» Επίσης δεν υπάρχει καμία ρύθμιση τριμερούς διαλόγου για την αποτελεσματική λειτουργιά της Α.Α.Ε.Ε. καθώς το Συμβούλιο Κοινωνικού Ελέγχου Επιθεώρησης Εργασίας (Σ.Κ.Ε.Ε.Ε.), που συστήθηκε με το άρθρο 21 του Ν.3996/2011 έχει καταργηθεί εκ του νόμου.
Στην ιστοσελίδα της ΑΑΕΕ υπάρχει αναρτημένος ένας «Οδηγός Εργατικών Διαφορών» που δίνει εσφαλμένα και κακώς την εντύπωση ότι αποτελεί το επίσημο και δεσμευτικό κανονιστικό πλαίσιο, ενώ αυτός θα έπρεπε να είναι ενταγμένος στον Εσωτερικό Κανονισμό της Α.Α.Ε.Ε. και μάλιστα για την κατάρτιση του θα έπρεπε να προηγηθεί διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, όπως ορίζεται στην παρ. 2 του άρθρου 5 της ΔΣΕ 81/1847, που κυρώθηκε με τον Ν.3249/2-6-55 (ΦΕΚ 139/Α/2-6-55).
Στο πρόβλημα αυτό αναφέρεται και η ΓΣΕΕ στην από 10.10.2023 ανακοίνωσή της.
Σε κάθε περίπτωση όμως είναι σαφές ότι ο Επιθεωρητής Εργασίας έχει υποχρέωση να εκφράζει άποψη με πόρισμα, για την επίλυση της εργατικής διαφοράς , όπως ορίζεται στις παρ. 6, 7 και 8 του άρθρου 569 του ΚΕΔ, που κωδικοποίησε το άρθρο 3Β του Ν.3996/2011, όπως αυτό αντικαταστάθηκε από το άρθρο 122 του Ν.4808/2021.
Από την φύση του πράγματος, ο έλεγχος εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας αφορά νομικά θέματα . Στο πλαίσιο αυτό, ο Επιθεωρητής Εργασίας έχει σαφή αρμοδιότητα και υπηρεσιακό καθήκον να ενημερώνει και να συμβουλεύει τους εργαζόμενους και τους εργοδότες για κάθε θέμα ορθής εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας, περιλαμβανομένων των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων και να επιλύει τις σχετικές εργατικές διαφορές.
Προς τούτο ο Επιθεωρητής Εργασίας έχει υποχρέωση να εξεταστεί την αίτηση εργατικής διαφοράς, να ζητήσει τις απόψεις των εμπλεκόμενων μερών και να εκφράσει άποψη για την ορθή εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας και να επιβάλει τις προβλεπόμενες από τον νομό κυρώσεις ή και να καταθέσει μηνυτήρια αναφορά, εάν διαπιστώσει δυστροπία συμμόρφωσης του εργοδότη. Προφανώς, η άρνηση του Επιθεωρητή Εργασίας να ενεργήσει, όπως ορίζει ο νόμος για την επίλυση εργατικής διαφοράς είναι μη νόμιμη και συνιστά παράβαση καθήκοντος .
- Άρνηση της Επιθεώρησης Εργασίας να επιλύσει εργατική διάφορα για την χορήγηση συνδικαλιστικής άδειας στον Πρόεδρο του «Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου Μεγάρων, Νέας Περάμου και Περιχώρων Αττικής», ο οποίος απασχολείται στο Πυροσβεστικό Σώμα
Όταν ο εργοδότης δεν χορηγεί την συνδικαλιστική άδεια του άρθρου 17 του Ν.1264/1982, που έχει κωδικοποιηθεί ως άρθρο 383 του Κ.Ε.Δ., παραβιάζει την εργατική νομοθεσία.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση με διαταγή του Αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος ανακλήθηκε η συνδικαλιστική άδεια του Κωνσταντίνου Παπαντώνη, προέδρου του Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου Μεγάρων, Νέας Περάμου και Περιχώρων Αττικής» και προέδρου του «Σωματείου Πυροσβεστών Πενταετούς Υποχρέωσης & Εποχικής Απασχόλησης» ο οποίος :
- προσλήφθηκε στο Πυροσβεστικό Σώμα το 2012, σύμφωνα με το αρ. 15 του Ν.3938/2011, ως πυροσβέστης πενταετούς θητείας,
- δεν είναι δημόσιος υπάλληλος.
- ασφαλίζεται στον e-ΕΦΚΑ, σύμφωνα με το αρ. 15 του Ν.3938/2011
- συνδέεται με το δημόσιο με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου με δυνατότητα ανανέωσης σύμφωνα με το αρ. 15 του Ν.3938/2011
- δεν εντάσσεται βαθμολογικά στο στελεχιακό δυναμικό των πυροσβεστών του Πυροσβεστικοί Σώματος που είναι δημόσιοι υπάλληλοι και είναι τοποθετημένου σε νομοθετημένη θέση δημοσίου υπαλλήλου.
Η παράβαση της εργατικής νομοθεσίας εκδηλώθηκε τον Απρίλιο του 2026 με διαταγή του Αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος, η οποία ανακάλεσε την χορηγούμενη συνδικαλιστική άδεια, που χορηγείτο αδιαλείπτως από το έτος 2017 με όμοιες διαταγές έως τον Απρίλιο του 2026, διότι σε όλο αυτό το διάσημα ήταν εκλεγμένος πρόεδρος του προαναφερθέντος Εργατικού Κέντρου και πρωτοβαθμίου σωματείου .
Αυτή η παράβαση έχει εξαιρετική νομική και πολιτική σημασία για τους εξής λόγους :
Πρώτον, η παράβαση τελέσθηκε από εργοδότη, που είναι δημόσια υπηρεσία και έχει νομική υποχρέωση για την τήρηση της αρχής της νομιμότητας, της χρηστής διοίκησης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης έναντι των διοικουμένων. Σημειώνεται ότι το Πυροσβεστικό Σώμα είναι δημόσια υπηρεσία ενταγμένη στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με το ΠΔ 70/2021 (ΦΕΚ Α 161/9.9.2021.
Δεύτερον, ο θιγόμενος συνδικαλιστής κατέθεσε αίτηση επίλυσης εργατικής διαφοράς στην Επιθεώρηση Εργασίας και ανέμενε την επίλυση.
Τρίτον, η Επιθεώρηση Εργασίας έθεσε την αίτηση επίλυσης της εργατικής διαφοράς στο αρχείο και ουσιαστικά αρνήθηκε να επιτέλεσει το ελεγκτικό και συμβουλευτικό έργο της για την ορθή εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας.
Το ιστορικό της εργατικής διαφοράς έχει ως εξής:
α) Από το 2017 με διαταγή του Πυροσβεστικού Σώματος χορηγείτο συνδικαλιστική άδεια σύμφωνα με την παρ. γ της παρ. 2 του όρθρου 17 του Ν.21264/2012 στον Κωνσταντίνο Παπαντώνη, Πρόεδρο του «Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου Μεγάρων, Νέας Περάμου και Περιχώρων Αττικής», πυροσβέστη με πενταετή θητεία του άρθρου 15 του Ν.3938/2011.
β) Με διαταγές του Αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος από την 24.04.2026, όλως αναιτιολόγητα, ανακλήθηκε η συνδικαλιστική άδεια, που χορηγείτο από το 2017 στον Προέδρου του ως άνω Εργατικού Κέντρου και επίσης αναιτιολόγητα ορίστηκαν κάποιες ημέρες συνδικαλιστικής αδείας μηνιαίος .
γ) Την 10.06.2026 ο θιγόμενος συνδικαλιστής κατέθεσε Ένστασή προς την αρμόδια υπηρεσία του Πυροσβεστικού Σώματος χωρίς να λάβει απάντηση, ενώ από την 24.04.2026 είχε διαμαρτυρηθεί προφορικώς και είχε ζητήσει εξηγήσεις επανειλημμένως.
δ) Με την αριθμ.Πρωτ.: 389009/22-06-2026 αίτηση στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας Ελευσίνας ο θιγόμενος συνδικαλιστικής ζήτησε την διεξαγωγή εργατικής διαφοράς λόγω της ανάκλησης της συνδικαλιστικής του άδειας με τη διαταγή του Αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος .
ε) Με το 38073 οικ ΦΑ 19371 της 26.06.2026 έγγραφο του Διευθυντή Ανθρώπινων Πόρων της Γ.Γρ. Πολιτικής Προστασίας του Πυροσβεστικού Σώματος η αρμόδια υπηρεσία, απάντησε στην από 10.06.2026 Ένσταση του αιτούντος και δικαιολόγησε την άρνηση χορήγησης της συνδικαλιστικής άδειας, ισχυριζόμενη ότι «ο προσφεύγων μετέχει σε μη αμιγώς συνδικαλιστική οργάνωση» ενώ συνδέεται με το Δημόσιο με σχέση «δημοσίου δικαίου».
στ) Με Αριθ. Πρωτ.: ΕΞ-403554-2026/12040 της 26.06.2026 έγγραφό του το ΤΕΕΣ Ελευσίνας όρισε την συζήτηση της αριθμ.Πρωτ.: 389009/22-06-2026 εργατικής διαφορές για την 28.07. 2026 «λόγω φόρτου εργασίας».
ζ) Με τα αριθμ. πρωτ.: 403265/26-06-2026 και 406613/29-06-2026 έγγραφά του ο αιτών την επίλυση εργατικής διαφθοράς συνδικαλιστής ζήτησε την επίσπευση της διεξαγωγής της συζήτησης επί της αίτησής του και τεκμηρίωσε το δικαίωμά του στη συνδικαλιστική του άδεια και την έλλειψη της ιδιότητος του ως δημοσίου υπαλλήλου, όπως έκρινε και η απόφαση του ΣτΕ 431/2026 (ΝΟΜΟΣ) . Επίσης εξήγησε ότι, αφού δεν είναι δημόσιος υπάλληλος, δεν νομιμοποιείται να μετέχει σε δημοσιοϋπαλληλική συνδικαλιστική οργάνωση και αιτήθηκε την επίσπευση της ημερομηνίας διεξαγωγής της συζήτησης της Εργατικής Διαφοράς.
η) Με το 407196/29.06.2026 του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας Εργασιακών Σχέσεων Ελευσίνας (ΤΕΕΣ Ελευσίνας) επικαλέστηκε τον Οδηγό για τη διενέργεια Εργατικών Διαφορών και την ηλεκτρονικώς διαβιβασθείσα απάντηση της 29/06/2026 της Προϊσταμένης της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου της Επιθεώρησης Εργασίας της ΑΑΕΕ, το οποίο αναγνωρίζει την βασιμότητα του αιτήματος για χορήγηση της συνδικαλιστικές άδειας και τις δυσκολίες χειρισμού της εργατικής διαφοράς, αλλά δεν χορηγεί οδηγίες, ούτε συνιστά να τεθεί η υπόθεση στο αρχείο. Παρά ταύτα το ΤΕΕΣ Ελευσίνας, δηλώνει ότι η υπόθεση τέθηκε στο αρχείο, διότι «Δεν δύναται η Υπηρεσία μας να επιλύει νομικά ζητήματα διοικητικού και συνταγματικού δικαίου που άπτονται της αρμοδιότητας των Δικαστηρίων».
Από τα ανωτέρω προκύπτουν τα εξής:
Πρώτον, για το αίτημα επίλυσης της εργατικής διαφοράς έχουν διαβιβασθεί όλα τα προαναφερθέντα έγγραφα στο ΤΕΕΣ Ελευσίνας.
Δεύτερον, το ΤΕΕΣ Ελευσίνας με την κατά τεκμήριο εμπειρία του είχε την γνώση και αρμοδιότητα να συμβουλεύει για την ορθή εφαρμογή του άρθρου 17 του Ν.1264/1982 (άρθρο 383 του Κ.Ε.Δ.), με βάση τα διαβιβασθέντα στοιχεία, και όσα θα έκρινε σκόπιμο να ζητήσει επιπλέον.
Τρίτον, η Προϊστάμενη της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου της Επιθεώρησης Εργασίας της ΑΑΕΕ χορήγησε συγκεχυμένες οδηγίες στο ΤΕΕΣ Ελευσίνας και πάντως δεν αντιμετώπισε την ανάγκη επίσπευσης της διεξαγωγή της εργατικής διαφοράς και δεν χορήγησε κατευθυντήριες οδηγίες για την επίλυσή της.
Τέταρτον, το ΤΕΕΣ Ελευσίνας αρνήθηκε να ασκήσει τις αρμοδιότητές του για τον έλεγχο και την πληροφόρηση επί της ορθής και αποτελεσματικής εφαρμογής του άρθρου 17 του Ν.1264/1982 (άρθρο 383 του Κ.Ε.Δ.)
Πέμπτον, η θέση της αίτησης επίλυσης εργατικής διαφοράς στο αρχείο συνιστά άρνηση επίλυσης της εργατικής διαφοράς και παραβιάζει την παρ. 2 και τις περ. (η) και (θ) της παρ. 3 του άρθρου 563 του Κ.Ε.Δ. και τις παρ. 6, 7 και 8 του 569 του Κ.Ε.Δ, . που αναφερθήκαν ανωτέρω.
Τέλος, είναι χαρακτηριστικό ότι παρά τις ατέλειές του ο Οδηγός για τη Διενέργεια Εργατικών Διαφορών, αναφέρει ότι, οι εργατικές διαφορές αφορούν νομικά θέματα, που κρίνονται από τα δικαστήρια και καταλήγει « … ωστόσο, η υπόθεση μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο εξέτασης από την Επιθεώρηση Εργασίας.» ( σελ 3)
Επειδή η αποτελεσματική λειτουργία της Επιθεώρησης Εργασίας είναι ζήτημα μείζονος νομικής και πολίτικης σημασίας για την εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας.
Επειδή, ο Εσωτερικός Κανονισμός της Α.Α.Ε.Ε. είναι ατελής , δεν περιέχει καμία διαδικασία διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους ή συλλογικό όργανο με την συμμετοχή τους για τα πρότυπα άσκησης των συμβουλευτικών και ελεγκτικών αρμοδιότατων της
Επειδή, η αρχειοθέτηση της αίτησης για διενέργεια εργατικής διαφοράς από το ΤΕΕΕΣ Ελευσίνας, συνιστά παράνομη αδρανοποίηση της λειτουργίας των αρμοδιοτήτων της Επιθεώρησης Εργασίας, λόγω της ματαίωσης της επίλυσης εργατικής διαφοράς, που σημαίνει άρνηση του Επιθεωρητή Εργασίας να ασκήσει το συμβουλευτικό και το ελεγκτικό έργο του.
Δεδομένων των ανωτέρω,
Ερωτάται η κ. Υπουργός:
- Συμφωνείτεμε την ολοσχερή απουσία στον Εσωτερικό Κανονισμό της Α.Α.Ε.Ε. ρυθμίσεων για διαδικασία διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους και για τη λειτουργία συλλογικού οργάνου με την συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων για θέματα σχετικά με τα πρότυπα άσκησης των συμβουλευτικών και ελεγκτικών αρμοδιοτήτων της Α.Α.Ε.Ε. και γενικώς των μεθόδων αποτελεσματικής λειτουργίας της;
- Συμφωνείτεμε την πρακτική της Επιθεώρησης Εργασίας για την αρχειοθέτηση αιτήσεων εργατικής διαφοράς, χωρίς την άσκηση συμβουλευτικών και ελεγκτικών αρμοδιότατων από τον Επιθεωρητή Εργασίας για το αντικείμενο της εργατικής διαφοράς;
- Τι μέτρα προτίθεστε να λάβετεγια την αποτελεσματικότητα της επίλυσης εργατικών διαφορών από τον Επιθεωρητή Εργασίας και την άρση των αποτελεσμάτων αρχειοθέτησης αίτησης εργατικής διαφοράς χωρίς αίτημα του αιτούντος;
Ο Ερωτών Βουλευτής
Παύλος Χρηστίδης